Mieszkania komunalne za 1% wartości – kto na tym zyska, a kto straci…
Podczas styczniowej sesji Rady Miejskiej, radni przyjęli uchwałę przygotowaną przez burmistrza Pawła Ozgę, pozwalającą na kontynuację sprzedaży mieszkań komunalnych z bonifikatą 99%. Taka sprzedaż była już prowadzona w ubiegłym roku i miała trwać do 31 grudnia, sprzedano kilkaset mieszkań niemal za darmo… Prawo do kupna mają aktualnie zamieszkujący lokale gminne. Tymczasem w Świebodzicach, od lat nie powstało ani jedno mieszkanie zwiększające zasób gminy.
Sprawiedliwość społeczna i skutki krótko- i długoterminowe
Sprzedaż mieszkań komunalnych dotychczasowym najemcom z niemal stuprocentową bonifikatą oznacza faktyczne przekazanie majątku publicznego bez realnej rekompensaty. W sytuacji, gdy koszty wyceny lokali praktycznie bilansują się z wpływami ze sprzedaży, wspólnota samorządowa nie uzyskuje żadnej istotnej korzyści finansowej, tracąc jednocześnie trwały zasób mieszkaniowy.
Z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej mechanizm ten jest szczególnie problematyczny. Prawo do zakupu przysługuje wyłącznie obecnym najemcom – niezależnie od ich aktualnej sytuacji majątkowej – podczas gdy osoby oczekujące na mieszkanie komunalne, często w gorszym położeniu życiowym, zostają całkowicie pominięte. Pomoc publiczna nie jest więc kierowana tam, gdzie potrzeba jest największa, lecz tam, gdzie zadziałał historyczny przypadek.
Krótkoterminowo decyzja ta może poprawić sytuację części gospodarstw domowych. Długoterminowo jednak prowadzi do nieodwracalnego zmniejszenia zasobu mieszkań komunalnych, co w Świebodzicach zmagających się z wyludnianiem oznacza utratę jednego z kluczowych narzędzi zatrzymywania i przyciągania mieszkańców. Bez równoległego budownictwa komunalnego jest to polityka, która zamyka przyszłym pokoleniom dostęp do wsparcia mieszkaniowego.
Korzyści i straty po stronie gminy
Po stronie korzyści gmina może wskazywać ograniczenie obowiązków związanych z utrzymaniem lokali, często w złym stanie technicznym, oraz przejęcie przez nowych właścicieli kosztów remontów i zarządzania. W przyszłości pojawią się również wpływy z podatku od nieruchomości, którego gmina dotąd nie pobierała.
Są to jednak korzyści rozłożone w czasie i relatywnie niewielkie, zwłaszcza w porównaniu z wartością przekazanego majątku. Po stronie strat znajduje się natomiast utrata mieszkań bez realnego wpływu do budżetu oraz rezygnacja z przyszłych dochodów z najmu.
Szczególnie krytyczny jest fakt, że przychody ze sprzedaży mieszkań komunalnych były uwzględnione przy konstruowaniu budżetu gminy na bieżący rok. Skoro w praktyce środki te nie pojawią się – bo zostaną skonsumowane przez koszty wyceny lub okażą się symboliczne – oznacza to powstanie luki finansowej. Gmina traci zarówno majątek, jak i planowane dochody, co może skutkować koniecznością cięć w innych obszarach lub przesuwania wydatków.
W tym ujęciu sprzedaż mieszkań nie tylko osłabia politykę mieszkaniową, ale również podważa racjonalność planowania finansowego.
Korzyści i ryzyka po stronie nabywcy
Dla nabywcy korzyść jest jednoznaczna: uzyskanie prawa własności praktycznie bez ponoszenia kosztów zakupu. Jest to forma uwłaszczenia, która w normalnych warunkach rynkowych byłaby nieosiągalna.
Jednocześnie należy zauważyć, że nabywcami są często osoby o niższym statusie materialnym, zamieszkujące lokale w złym stanie technicznym. Po zakupie to na nich spada:
-
obowiązek finansowania remontów,
-
udział w kosztach wspólnoty mieszkaniowej,
-
regularne opłacanie podatku od nieruchomości.
Dla części gospodarstw domowych może to oznaczać nowe, trwałe obciążenia finansowe, których nie są w stanie udźwignąć bez dalszego wsparcia publicznego. W efekcie jednorazowe uwłaszczenie nie rozwiązuje problemów strukturalnych, a jedynie je przesuwa.
Wnioski
Sprzedaż mieszkań komunalnych niemal za darmo oznacza jednoczesną utratę majątku, planowanych dochodów budżetowych i narzędzi polityki mieszkaniowej. W mieście dotkniętym wyludnianiem i brakiem nowego budownictwa komunalnego jest to decyzja o skutkach wykraczających daleko poza bieżący rok budżetowy. Zyskują nieliczni, koszty ponosi cała wspólnota – dziś i w przyszłości. Burmistrz pozbywa się problemu, z którym nie potrafi sobie poradzić, jednak decyzja ta odbije się „czkawką” kolejnym pokoleniom Świebodziczan.
foto – ilustracyjne
-
-
-
-
-
-
-