Niezwykłe odkrycie w Świebodzicach. W grobowcu von Kramstów znaleziono Hochbergów

Świebodzice skrywają odkrycie, które może zmienić wiedzę o historii miasta i jego związkach z Zamkiem Książ. W mauzoleum rodziny von Kramsta na cmentarzu komunalnym odnaleziono ponad 25 trumien i sarkofagów. Jak wynika ze wstępnych badań, część z nich należała do przedstawicieli rodu von Hochbergów – dawnych właścicieli Książa. Wśród zidentyfikowanych osób jest Konrad Ernst Maximilian von Hochberg, twórca wielkiej barokowej przebudowy zamku. Pojawia się też niezwykle ciekawy trop dotyczący roku 1955.

Sensacyjne odkrycie w świebodzickim mauzoleum

Do odkrycia doszło 28 sierpnia 2026 roku podczas prac prowadzonych w mauzoleum rodziny von Kramsta na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach. Prace zlecił Urząd Miejski, a odbywały się one w obecności pracowników Wałbrzyskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu.

Celem było wykonanie dokumentacji architektonicznej i konserwatorskiej oraz zabezpieczenie mocno zniszczonych pochówków. Wewnątrz znajdowało się ponad 25 obiektów – od barokowych metalowych sarkofagów po XIX-wieczne drewniane trumny.

Szybko okazało się, że nie wszyscy pochowani byli członkami rodziny von Kramsta. Jak ustalił dr Kamil Pawłowski z Wałbrzyskiej Delegatury WUOZ, w górnej części mauzoleum znajdowały się pochówki przedstawicieli rodu von Hochbergów. Szczątki rodziny von Kramsta zidentyfikowano natomiast w krypcie grobowej.

Wśród pochowanych twórca barokowego Książa

Odkrycie jest szczególnie ważne ze względu na osoby, których sarkofagi udało się wstępnie zidentyfikować. Wśród nich znajduje się Konrad Ernst Maximilian von Hochberg, urodzony w 1682 roku i zmarły w 1742 roku. To właśnie on był fundatorem wielkiej barokowej przebudowy Książa, która nadała zamkowi charakter znany do dziś.

Zidentyfikowano również jego drugą żonę Agnes Helene von Hochberg z domu von Flemming, trzecią żonę Christiane Dorotheę von Hochberg z domu von Reuss von Plauen, jego syna Heinricha Ludwiga Carla oraz innych członków rodziny, w tym Hansa Heinricha VI von Hochberga.

Rozpoznano także pochówki dzieci rodu. Łącznie wstępnie udało się zidentyfikować osiem osób. W przypadku pozostałych trumien i sarkofagów potrzebne są dalsze badania.

Dlaczego Hochbergowie znaleźli się w grobowcu Kramstów?

To największa zagadka odkrycia.

Jedno jest pewne: mauzoleum von Kramstów nie było pierwotnym miejscem pochówku Hochbergów. Jak więc przedstawiciele potężnego rodu trafili do świebodzickiego grobowca? Pierwszy trop prowadzi do końca II wojny światowej. Początek maja 1945 roku był na Dolnym Śląsku czasem ogromnego chaosu i zmian. Wtedy mogło dochodzić do zabezpieczania i przenoszenia dawnych pochówków.

Nie ma jednak obecnie wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że właśnie wtedy Hochbergowie trafili do mauzoleum. Znacznie ciekawszy może okazać się inny trop – rok 1955.

Rok 1955 może być kluczem do zagadki

Według informacji dotyczących historii parafii św. Mikołaja w Świebodzicach, w czerwcu 1955 roku, w związku z remontem kościoła, miało dojść do przeniesienia 15 trumien rodziny Hochbergów z krypty kościelnej na cmentarz komunalny przy ulicy Wałbrzyskiej.

Co szczególnie istotne, trumny miały zostać złożone właśnie w grobowcu rodzinnym von Kramsta. Jeżeli informacja ta zostanie potwierdzona w dokumentach, otrzymamy bardzo prawdopodobny scenariusz. Hochbergowie znajdowali się wcześniej w krypcie kościoła św. Mikołaja. Podczas remontu w 1955 roku konieczne było ich przeniesienie, a miejscem nowego pochówku stało się istniejące mauzoleum von Kramstów. Odpowiedzi może dostarczyć dokumentacja przechowywana w Archiwum Kurii Metropolitarnej we Wrocławiu. W aktach parafii św. Mikołaja znajduje się podobno dokument nr 69 dotyczący przeniesienia trumien Hochbergów.

Jeśli uda się go odnaleźć i dokładnie przeanalizować, może on rozwiązać jedną z największych zagadek związanych z odkryciem.

Świebodzice przechowały fragment historii Książa

Odkrycie pokazuje, jak silnie związane były ze sobą miejscowości tego regionu. Świebodzice, Książ i Wałbrzych przez stulecia funkcjonowały w ramach wspólnego świata gospodarczego i społecznego. Teraz otrzymaliśmy na to wyjątkowo mocny dowód. W świebodzickim mauzoleum odnaleziono bowiem szczątki ludzi należących do jednej z najważniejszych rodzin arystokratycznych Śląska.

Szczególne znaczenie ma odnalezienie Konrada Ernsta Maximiliana von Hochberga. Tysiące turystów odwiedzających dziś Książ podziwiają barokową architekturę, której rozwój był związany właśnie z jego działalnością. Tymczasem szczątki człowieka, który miał ogromny wpływ na wygląd zamku, przechowały się przez dziesięciolecia w Świebodzicach.

Nowa atrakcja na historycznej mapie miasta?

Dla Świebodzic odkrycie może mieć znaczenie nie tylko naukowe.

Mauzoleum von Kramsta może w przyszłości stać się ważnym punktem na historycznej mapie miasta. Po odpowiednim zabezpieczeniu i przeprowadzeniu badań jego historia mogłaby zostać włączona do szerszej opowieści o Świebodzicach, Książu i dawnych rodach związanych z regionem.

Nie chodzi oczywiście o przekształcanie miejsca pochówku w zwykłą atrakcję turystyczną. Najważniejsze pozostają szacunek dla miejsca, konserwacja zabytku i badania naukowe. Ale sama historia jest na tyle niezwykła, że może przyciągnąć uwagę turystów odwiedzających pobliski Książ.

Przed nami kolejne odkrycia

Zabezpieczone sarkofagi i trumny czekają teraz na dalsze badania historyczne, heraldyczne, antropologiczne i konserwatorskie. Możliwe będą także analizy biologiczne, które mogą dostarczyć informacji o wieku, zdrowiu, diecie czy pokrewieństwie pochowanych osób. Jeśli zachowa się odpowiedni materiał, niewykluczone są również badania DNA.

Najważniejsze pytanie pozostaje jednak niezmienne: kiedy i dlaczego Hochbergowie trafili do grobowca von Kramstów?

Coraz bardziej interesująco wygląda hipoteza związana z 1955 rokiem i remontem kościoła św. Mikołaja. Jeżeli archiwalne dokumenty ją potwierdzą, będziemy mogli odtworzyć niezwykłą drogę pochówków Hochbergów – od krypty świebodzickiego kościoła do mauzoleum przy ulicy Wałbrzyskiej.

Jedno jest już pewne: Świebodzice przez dziesięciolecia przechowywały niezwykły fragment historii Książa. Teraz ta historia wychodzi na światło dzienne.

Komentarze